Jak budujemy odporność

DLA OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH

Kręgosłup Odporności Społecznej

OSP – Fundament Bezpieczeństwa Lokalnego

Wyjątkowa Rola w Systemie Ochrony Ludności

Ochotnicze Straże Pożarne od pokoleń stanowią fundament bezpieczeństwa polskich społeczności lokalnych. To nie tylko jednostki ratowniczo-gaśnicze – to miejsca integracji społecznej, przekazywania wartości, budowania więzi międzypokoleniowych i kultywowania tradycji służby publicznej.

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 5 grudnia 2024 roku potwierdza to, co od zawsze wiedzieliśmy: OSP są kluczowym podmiotem ochrony ludności, bez którego nie da się zbudować rzeczywistej odporności społecznej.

16 000

jednostek OSP w Polsce

500 000

członków – strażaków-ochotników, druhów i druhen

Miliony

godzin nieodpłatnej pracy na rzecz społeczności lokalnych

Nowe Wyzwania, Nowe Możliwości

Współczesny świat stawia przed OSP nowe, złożone wyzwania:

Zagrożenia już nie ograniczają się do pożarów

To cyberataki, incydenty CBRN, ekstremalne zjawiska pogodowe, kryzysy zdrowotne

Społeczności oczekują szerszego zakresu wsparcia

Od edukacji o bezpieczeństwie po pomoc w sytuacjach nietypowych

Technologia zmienia sposób działania

Drony, systemy monitoringu, komunikacja cyfrowa

Młode pokolenie wymaga nowych form zaangażowania

Nie tylko tradycyjnej służby, ale także rozwoju kompetencji

ICCSS widzi OSP nie jako problem do rozwiązania, ale jako ogromny potencjał do wykorzystania.

Partnerstwo Strategiczne z ZOSP RP

Wspólna Wizja Odporności

Międzynarodowe Centrum Bezpieczeństwa Obywatelskiego i Społecznego buduje ścisłe partnerstwo strategiczne ze Związkiem Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, największą organizacją wolontariuszy w Polsce.

Rozwój programów szkoleniowych

Transfer międzynarodowych najlepszych praktyk w zakresie ratownictwa, zarządzania kryzysowego i odporności społecznej.

Wsparcie Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych

Programy edukacyjne i obozy szkoleniowe dla młodych strażaków – przyszłych liderów lokalnych społeczności.

Kluby Odporności Społecznej

OSP jako rdzeń organizacyjny lokalnych systemów bezpieczeństwa integrujących mieszkańców, szkoły, samorządy i biznes.

Współpraca międzynarodowa

Wymiana doświadczeń i wspólne projekty z zagranicznymi organizacjami strażackimi (Ukraina, Mołdawia, Jordania).

Kluby Odporności Społecznej – OSP w Centrum

Nowy Model Działania

Kluby Odporności Społecznej (KOS) to innowacyjny program, który stawia OSP w centrum lokalnego systemu bezpieczeństwa, jednocześnie rozszerzając zakres działania i zwiększając wpływ społeczny jednostek.

Dlaczego OSP jest idealnym miejscem dla KOS?

Zaufanie społeczne

OSP cieszy się najwyższym zaufaniem mieszkańców – to miejsce, gdzie ludzie czują się bezpiecznie i chętnie angażują.

Infrastruktura i wyposażenie

Remizy strażackie, sprzęt ratowniczy, place manewrowe – gotowa baza do prowadzenia szkoleń.

Doświadczeni instruktorzy

Strażacy-ochotnicy to praktycy z wieloletnim doświadczeniem, którzy potrafią przekazywać wiedzę w sposób zrozumiały i praktyczny.

Kultura służby i odpowiedzialności

OSP od pokoleń kształtuje postawy obywatelskie – KOS to naturalne rozszerzenie tej misji.

Integracja społeczna

OSP łączy pokolenia i grupy społeczne – KOS wzmacnia tę funkcję, angażując jeszcze szersze grono mieszkańców.

Jak Działa KOS w Jednostce OSP?

Model organizacyjny:

OSP jako podmiot prowadzący

Jednostka OSP zakłada i prowadzi lokalny Klub Odporności Społecznej przy swojej remizie.

Współpraca z samorządem

Gmina wspiera KOS finansowo i organizacyjnie w ramach realizacji zadań z zakresu ochrony ludności.

Partnerstwa lokalne

KOS łączy OSP ze szkołami, organizacjami społecznymi i lokalnymi przedsiębiorcami.

Integracja z systemem krajowym

Wszystkie KOS są częścią ogólnopolskiego Związku Odporności Społecznej zapewniającego standardy, szkolenia i wymianę doświadczeń.

Pięć Filarów Szkoleń KOS

Kluby Odporności Społecznej oferują mieszkańcom praktyczne szkolenia w pięciu kluczowych obszarach, prowadzone przez certyfikowanych instruktorów:

1

Podstawy ratownictwa i pierwszej pomocy

Program szkolenia:

  • Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO)
  • Postępowanie przy urazach, krwotokach, oparzeniach
  • Stabilizacja poszkodowanych
  • Podstawowe techniki ratownictwa polowego
  • Współpraca z profesjonalnymi służbami ratunkowymi

Dla OSP:

Rozszerzenie tradycyjnej misji ratowniczej – więcej przeszkolonych mieszkańców to większe bezpieczeństwo w gminie i lepsza współpraca podczas akcji ratunkowych.

2

Podstawowy kurs strzelecki

Program szkolenia:

  • Podstawy prawne posiadania i posługiwania się bronią
  • Zasady bezpieczeństwa (BLOS)
  • Budowa i działanie broni krótkiej i długiej
  • Intensywny trening praktyczny
  • Odpowiedzialne posługiwanie się bronią

Dla OSP:

Nowa kompetencja, która może być wykorzystana w działaniach ochronnych i zwiększa bezpieczeństwo członków OSP podczas działań w trudnym terenie.

3

Obsługa dronów (BSP) w misjach rozpoznawczych

Program szkolenia:

  • Regulacje prawne użytkowania dronów
  • Technologia i systemy bezpieczeństwa BSP
  • Praktyczne ćwiczenia pilotażu
  • Wykorzystanie dronów w akcjach poszukiwawczych
  • Monitoring zagrożeń i wsparcie działań ratowniczych

Dla OSP:

Nowoczesne narzędzie znacząco rozszerzające możliwości operacyjne – rozpoznanie terenu, poszukiwanie osób zaginionych, monitoring sytuacji kryzysowych.

4

Cyberbezpieczeństwo w praktyce

Program szkolenia:

  • Podstawy bezpieczeństwa cyfrowego
  • Ochrona danych osobowych i infrastruktury lokalnej
  • Rozpoznawanie zagrożeń cybernetycznych
  • Bezpieczne korzystanie z systemów komunikacji
  • Zabezpieczenie systemów sterowania w infrastrukturze komunalnej

Dla OSP:

Przygotowanie do współpracy w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej (wodociągi, systemy energetyczne) przed zagrożeniami cyfrowymi.

5

Komunikacja kryzysowa i przeciwdziałanie dezinformacji

Program szkolenia:

  • Skuteczna komunikacja z mieszkańcami w sytuacjach kryzysowych
  • Rozpoznawanie i przeciwdziałanie fake newsom
  • Wykorzystanie mediów społecznościowych
  • Współpraca z mediami lokalnymi
  • Budowanie zaufania społecznego

Dla OSP:

Wzmocnienie roli jako wiarygodnego źródła informacji w gminie i skuteczniejsza komunikacja podczas akcji ratunkowych.

Korzyści dla Jednostki OSP

Wzrost znaczenia społecznego

Nowi członkowie

Wsparcie finansowe

Modernizacja wyposażenia

Rozwój kompetencji członków

Silniejsze relacje z gminą

Integracja międzypokoleniowa

Programy Szkoleniowe dla Strażaków OSP

ZPOS Moduł IV: Kompetencje Specjalistyczne

Zaawansowane programy szkoleniowe dedykowane strażakom-ochotnikom i członkom OSP, którzy chcą rozwijać specjalistyczne kompetencje.

Program: "Train the Trainers" – Certyfikacja Instruktorów KOS

Kompleksowe przygotowanie do prowadzenia szkoleń w ramach Klubów Odporności Społecznej.

Zakres szkolenia:

  • Metodyka prowadzenia zajęć praktycznych
  • Zarządzanie grupą szkoleniową
  • Bezpieczeństwo podczas szkoleń
  • Certyfikacja w wybranej dyscyplinie (ratownictwo, BSP, cyberbezpieczeństwo, komunikacja)
  • Praktyka prowadzenia zajęć pod nadzorem

Czas trwania:

5-7 dni intensywnego szkolenia

Certyfikat:

Instruktor Klubu Odporności Społecznej

Grupa docelowa:

Doświadczeni strażacy OSP, członkowie MDP

Program: "Zaawansowane Zarządzanie Ryzykiem CBRN"

Specjalistyczne szkolenie z zakresu zagrożeń chemicznych, biologicznych, radiologicznych i nuklearnych.

Zakres szkolenia:

  • Rozpoznawanie zagrożeń CBRN
  • Procedury pierwszej odpowiedzi (M-ETHANE, STEPS 1-2-3, 3xREMOVE)
  • Dekontaminacja i zabezpieczenie miejsca zdarzenia
  • Współpraca ze służbami specjalistycznymi
  • Ćwiczenia w terenie z użyciem specjalistycznego sprzętu

Czas trwania:

3-5 dni

Certyfikat:

Specjalista CBRN

Grupa docelowa:

Strażacy OSP, MDP

Program: "Planowanie i Prowadzenie Ćwiczeń (TTX)"

Szkolenie z metodologii organizacji i przeprowadzania ćwiczeń sztabowych (Tabletop Exercise).

Zakres szkolenia:

  • Projektowanie scenariuszy ćwiczeń
  • Facylitacja i zarządzanie ćwiczeniem
  • Ewaluacja i wyciąganie wniosków (lessons learned)
  • Współpraca międzyinstytucjonalna podczas ćwiczeń
  • Praktyczne przeprowadzenie ćwiczenia

Czas trwania:

3 dni

Certyfikat:

Facylitator TTX

Grupa docelowa:

Kadra kierownicza OSP, koordynatorzy szkoleń

Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze – Przyszłość OSP

Program "Młodzi Liderzy Odporności Społecznej"

Specjalistyczne programy edukacyjne dla członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, które przygotowują młodych ludzi do pełnienia kluczowych ról w systemie bezpieczeństwa lokalnego.

Obozy szkoleniowe

"Przygotowanie i reagowanie w środowisku CBRN dla młodzieży"

Intensywny obóz praktyczny:

  • • Wprowadzenie do odporności społecznej
  • • Przegląd zagrożeń chemicznych, biologicznych i radiologicznych
  • • Zasady bezpieczeństwa osobistego
  • • Podstawowe procedury pierwszej odpowiedzi
  • • Współpraca z profesjonalnymi służbami
  • • Symulacja realnych zdarzeń (akcja gaśnicza, wypadek komunikacyjny)

Czas trwania:

7-10 dni

Grupa docelowa:

MDP, członkowie OSP w wieku 14-18 lat

Pilotaż: Obóz Złotokłos 2024

Pierwszy międzynarodowy obóz dla młodzieży z Polski, Ukrainy i Mołdawii – model do replikacji w kolejnych latach.

Wymiany międzynarodowe

Współpraca z organizacjami partnerskimi:

Poruch (Ukraina)

Programy dla młodzieżowych jednostek straży pożarnej

Państwowa Służba ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Mołdawii

Wspólne ćwiczenia i szkolenia

Organizacje strażackie w Jordanii

Wymiana doświadczeń

Korzyści dla MDP:

  • Rozwój kompetencji wykraczających poza tradycyjną służbę strażacką
  • Kontakt z rówieśnikami z innych krajów
  • Certyfikaty potwierdzające zdobyte kwalifikacje
  • Przygotowanie do przyszłej kariery w służbach ratunkowych lub bezpieczeństwie

Wsparcie Organizacyjne i Finansowe dla OSP

Jak Jednostka OSP Może Rozpocząć Współpracę?

1

Krok 1 : Założenie Klubu Odporności Społecznej

  • Bezpłatna konsultacja z ekspertami ICCSS
  • Analiza możliwości jednostki
  • Określenie zasobów i potrzeb
  • Plan wdrożenia KOS
2

Krok 2 : Przygotowanie infrastruktury

  • Adaptacja pomieszczeń remizy
  • Zakup niezbędnego sprzętu szkoleniowego
  • Aplikowanie o dofinansowanie
3

Krok 3 : Szkolenie instruktorów

Certyfikacja pierwszych instruktorów KOS z jednostki OSP w wybranych dyscyplinach.

4

Krok 4 : Uruchomienie programu

  • Promocja w gminie
  • Rekrutacja uczestników
  • Pierwsze kursy podstawowe
5

Krok 5 : Rozwój i skalowanie

Stopniowe rozszerzanie oferty, zwiększanie liczby przeszkolonych mieszkańców, wymiana doświadczeń z innymi KOS.

Źródła Finansowania

Wsparcie samorządowe

Gminy współfinansują działalność KOS w ramach zadań z zakresu ochrony ludności.

Dotacje krajowe i europejskie

ICCSS wspiera OSP w aplikowaniu o granty na programy szkoleniowe i wyposażenie.

Partnerstwa lokalne

Współpraca z lokalnymi przedsiębiorcami wspierającymi działalność OSP.

System ubezpieczeniowy

Mechanizmy wsparcia finansowego dla jednostek realizujących programy odporności społecznej.

Współpraca Międzynarodowa

Wsparcie dla Zagranicznych Organizacji Strażackich

ICCSS aktywnie wspiera rozwój ochotniczych straży pożarnych w krajach partnerskich, transferując polskie doświadczenia i najlepsze praktyki.

Programy w Ukrainie

Współpraca z:

  • Państwową Służbą Ukrainy ds. Sytuacji Nadzwyczajnych
  • Lwowskim Państwowym Uniwersytetem Bezpieczeństwa Życia
  • Organizacją Poruch

Działania:

  • Szkolenia dla ochotniczych straży pożarnych
  • Programy dla młodzieżowych jednostek
  • Wymiana doświadczeń i wspólne ćwiczenia
  • Wsparcie w zakresie zarządzania kryzysowego

Programy w Mołdawii

Współpraca z:

  • Głównym Inspektoratem ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Mołdawii

Działania:

  • Profesjonalizacja ochotniczych straży pożarnych
  • Przygotowanie do integracji z Unijnym Mechanizmem Ochrony Ludności (UCPM)
  • Transfer standardów i procedur

Programy na Bliskim Wschodzie

Współpraca z:

  • Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Jordanii

Działania:

  • Budowanie zdolności w zakresie ochrony ludności
  • Szkolenia dla służb ratowniczych
  • Wymiana doświadczeń w zarządzaniu kryzysowym

Dołącz do Sieci Odpornych OSP

Sieć Wymiany Doświadczeń

Jednostki OSP współpracujące z ICCSS zyskują dostęp do:

  • Sieci kontaktów z innymi jednostkami realizującymi programy KOS
  • Bazy dobrych praktyk i materiałów szkoleniowych
  • Regularnych spotkań i konferencji dla kadry OSP
  • Wsparcia ekspertów w realizacji programów
  • Możliwości uczestnictwa w projektach międzynarodowych

Forum Odporności Społecznej

Coroczne wydarzenie będące platformą wymiany doświadczeń między OSP, samorządami, służbami i ekspertami.

Rozpocznij Współpracę

Kontakt dla Ochotniczych Straży Pożarnych:

Sprawy strategiczne i Kluby Odporności Społecznej:

Amb. Krzysztof Paturej

k.paturej@iccss.network

Programy szkoleniowe:

Florian Naumczyk

f.naumczyk@iccss.network

Współpraca z Młodzieżowymi Drużynami Pożarniczymi:

info@iccss.network
Biuro ICCSS:

ul. Leszno 8/1, 01-192 Warszawa

+48 22 436 20 44

www.iccss.network

OSP to fundament odporności społecznej. Wspólnie budujmy bezpieczniejsze społeczności.